หลาย ๆ คนอาจจะเคยได้ยินคำว่า “เลข CAS” ที่นักวิทย์ นักวิจัย หรือจัดซื้อ ผู้ที่อยู่ในแวดวงเคมีพูดกัน แต่ความหมายและที่มาของมันคืออะไรกันแน่ เอเพกซ์ เคมิเคิล รวบรวมคำตอบที่คุณสงสัยไว้หมดแล้วในบทความนี้
CAS Number หรือ CAS registry numbers ที่ย่อมาจาก C hemical Abstracts Service คือชุดตัวเลขอ้างอิงเฉพาะของสารเคมีแต่ละชนิด หรือเรียกง่าย ๆ ว่าเป็นตัวระบุชนิดของสารเคมี (Identifier) ใช้สำหรับจำแนกสารประกอบเคมี, พอลิเมอร์, สารประกอบทางชีวภาพ, ของผสม และ โลหะผสม
CAS Number นั้นส่วนใหญ่จะอยู่บนฉลากสินค้า ซึ่งการอ่านฉลากสินค้าช่วยให้รู้จักรายละเอียดของสินค้า, วิธีการใช้สินค้าอย่างปลอดภัย รวมถึงระบุความถูกต้องของสารเคมีได้
โดยทั่วไปสารเคมีตัวเดียวกันจะต้องมีโครงสร้างเหมือนกัน แต่สิ่งที่แตกต่างกัน คือ ชื่อที่ใช้เรียกสารเคมี
ไม่ว่าจะเป็นชื่อทางการค้า ชื่อเรียกทั่วไป หรือชื่อที่ใช้เรียกตามสูตรโครงสร้าง ซึ่งการเรียกชื่อเหล่านี้มาจากความสะดวกในการใช้ของแต่ละคน จนทำให้บางครั้งการเรียกชื่อที่ต่างกันอาจทำให้ไม่แน่ใจว่าสารที่พูดถึงนั้นเป็นตัวเดียวกันหรือไม่ และอาจก่อให้เกิดข้อผิดพลาดในการสื่อสาร รวมถึงการเลือกใช้สารเคมีให้ถูกต้อง
อีกทั้งในปี 2023 มี CAS Registry หรือสารเคมีในระบบมากกว่า 219 ล้านรายการ และมีแนวโน้มมากขึ้นเรื่อย ๆ
CAS Number ประกอบไปด้วยตัวเลข 3 ส่วน และมีตัวเลขสูงสุดไม่เกิน 9 หลัก
CAS Number xxxxxx-xx-x โดยจะถูกแยกออกเป็นส่วน โดยเครื่องหมาย Hyphens (-) ดังนี้
Acetone CAS Number : 67-64-1
Benzophenone CAS Number : 119-61-9
Calcium oxide CAS Number : 1305-78-8
Tips : อย่างไรก็ตามสารเคมีจะถูกกำหนดตามลำดับการลงทะเบียน เช่น ถ้าสารเคมีที่มีการลงทะเบียนทีหลังจะมีหมายเลขลงทะเบียนจำนวนหลักมากกว่าสารเคมีที่ลงทะเบียนก่อน เป็นต้น
สารเคมีอาจมีบางกลุ่มที่ใช้ CAS Number ชุดเดียวกัน เช่น
สารเคมีที่มีสูตรโมเลกุลเหมือนกัน แต่มีโครงสร้างต่างกัน (Isomer) จะมี CAS Number ต่างกัน เช่น
แต่ทั้ง D-Glucose, L-Glucose และ α-D-Glucose มีสูตรโมเลกุล C6H12O6 เหมือนกัน แต่ใช้ CAS No. ต่างกันนั่นเอง
หมายเหตุ : แต่ในบางครั้งการตรวจสอบเพียงตัวเลขอย่างเดียว ก็อาจจะทำให้เกิดข้อผิดพลาดได้เช่นกัน ในกรณีถ้าไม่รู้จักว่าตัวเลขแต่ละตัวมาจากไหน หรือมีชุดตัวเลขบางชนิดที่สารต่างกันแต่ใช้ชุดตัวเลขเหมือนกัน
ดังนั้นการเลือกใช้ข้อมูลควรเลือกดูจากหลาย ๆ ด้านเพื่อลดข้อผิดพลาดในการใช้สารเคมี ถ้ามีข้อสงสัยในเรื่องของสารเคมี เอเพกซ์ เคมิเคิล มีผู้เชี่ยวชาญที่พร้อมไขข้อสงสัยเหล่านั้นให้กับคุณ Apex Chemicals
A dedicated team driven by innovation and sustainable chemistry, led by the Product Specialist Team in collaboration with the Marketing Team, sharing reliable and practical insights to inspire learning and support scientists, researchers, and industry professionals.
