ผลิตภัณฑ์จากสารอาหารหรือสารสกัดที่ให้ประโยชน์มากกว่าแค่การอิ่มท้อง แต่มีสรรพคุณในการดูแลสุขภาพที่เราได้ยินกันบ่อยๆ ในปัจจุบัน แท้จริงแล้วมีที่มาอย่างไร? และมาตรฐานในการควบคุมคุณภาพนั้นเข้มงวดแค่ไหน? ในบทความนี้เราจะพาไปหาคำตอบกัน
ศัพท์คำว่า “Nutraceutical” นั้นเป็นคำที่เกิดจากการรวมกัน ระหว่าง ‘Nutrition และ Pharmaceutical’ จนเกิดเป็นคำใหม่ขึ้นมานั่นเอง
Nutraceutical เป็นผลิตภัณฑ์จากสารอาหารหรือสารสกัดที่มีสรรพคุณเป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ ซึ่งในประเทศไทย Nutraceutical จัดอยู่ในกลุ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (Food supplement) โดยอยู่ในการดูแลของ "กองอาหาร" ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) หรือ (Food and Drug Administration - FDA)
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาในประเทศไทย หรือ Thai FDA มีการกำหนดเพียงแต่คำว่า Food supplement หรือที่เราคุ้นเคยกันดีกับคำว่า “ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร” โดยจะขึ้นตรงกับกองอาหาร

ตัวอย่างกลุ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
เช่น เป็นแหล่งสารต้านอนุมูลอิสระ
เช่น เสริมสร้างสุขภาพข้อ, เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน
เช่น ลดปัจจัยเสี่ยงของการเกิดภาวะไขมันผิดปกติ
เช่น เสริมสร้างให้รากผมหรือเส้นผมมีสุขภาพดี
Tips : หากผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนั้น มีส่วนผสมของสารทางธรรมชาติ (Natural Product) หรือสมุนไพร (Herb) จะถูกจัดอยู่ภายใต้การดูแลของกองผลิตภัณฑ์สมุนไพร

ในเมื่อคำว่า Nutraceutical จัดอยู่ภายใต้กลุ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (Food supplement) วันนี้เราพาจะมาดูเทรนด์ที่น่าสนใจในกลุ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหารประเภทต่าง ๆ ที่มีแนวโน้มการเติบโตอย่างต่อเนื่องในอนาคต มีดังนี้
ซึ่งการระบุคุณประโยชน์ที่กล่าวมาข้างต้น ต้องมีผลการวิจัยทางวิทยาศาสตร์และทางคลินิก เพื่อเป็นการยืนยันและรับรองในคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์

อย่างไรก็ตาม การบริโภคผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอาจจะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงการทำงานของกระบวนการต่าง ๆ ในร่างกาย เช่น การดูดซึม (Absorption), กระบวนการเมตาบอลิซึม (Metabolism) และการขับถ่าย (Excretion) เป็นต้น
นอกจากนี้ยังอาจเกิดปฏิกิริยากับยาที่รับประทาน หรือการรักษาอื่น ๆ ทางการแพทย์ในขณะนั้น ซึ่งเป็นสาเหตุที่ผู้บริโภคควรพิจารณาในแง่ของประโยชน์และความเสี่ยงที่จะได้รับ
สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการยกระดับผลิตภัณฑ์อาหารเสริม การควบคุมคุณภาพมีส่วนช่วยเพิ่มความมั่นใจในคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ โดยต้องอาศัยเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ ความรู้ และความเชี่ยวชาญของผู้ผลิต เพื่อตรวจสอบคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยตามข้อกำหนดและการควบคุมของกองอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

โดยมีการตรวจสอบด้านคุณภาพของผลิตภัณฑ์ (Quality Tests) ประกอบด้วย
การตรวจสอบความคงสภาพของผลิตภัณฑ์ (Stability)
เพื่อเป็นการยืนยันอายุของสินค้า ซึ่งประกอบด้วยหลายพารามิเตอร์ เช่น วิเคราะห์สารสำคัญ / ลักษณะภายนอกของผลิตภัณฑ์ / การตรวจสอบจากเชื้อจุลินทรีย์
การตรวจสอบปริมาณน้ำในผลิตภัณฑ์ (Water Content)
ซึ่งอาจส่งผลต่อความคงสภาพของผลิตภัณฑ์และยังทำให้เกิดการเติบโตของเชื้อจุลินทรีย์ในผลิตภัณฑ์ได้
ซึ่งกระบวนการควบคุมคุณภาพที่กล่าวมาข้างต้นนี้ ต้องอาศัยความรู้ เครื่องมือ และความเชี่ยวชาญของผู้ผลิต เพื่อให้เกิดความมั่นใจในคุณภาพ (Quality) ประสิทธิภาพ (Efficacy) และความปลอดภัย (Safety) ของผลิตภัณฑ์ต่อผู้บริโภค
ทั้งนี้เนื้อหาในบทความนี้เป็นข้อมูลจากงานสัมมนา “Nutraceuticals sustainability : Elevating Nutraceutical Product Quality & Development in Thailand”
ณ เวที LAB & Bio Square Hall 102-104 BITEC Bangna เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2566 ที่ผ่านมา
โดยทาง เอเพกซ์ เคมิเคิล นั้นได้รับเกียรติจากวิทยากรผู้ทรงเกียรติ
ทาง เอเพกซ์ เคมิเคิล จึงขอขอบคุณ รศ.ภก.ดร. บดินทร์ ติวสุวรรณ ที่มาให้ความรู้และข้อมูลที่น่าสนใจ จนได้ออกมาเป็นบทความดี ๆ อย่างนี้ในทุกท่านอ่านกัน ณ ที่นี้ด้วย

ทีมผู้เชี่ยวชาญด้านผลิตภัณฑ์ และทีมการตลาด มีความตั้งใจที่จะส่งต่อข้อมูลดีๆ ที่ใช้งานได้จริง เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนความรู้ เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนเหล่านักวิทยาศาสตร์ นักวิจัย และภาคอุตสาหกรรม พร้อมมุ่งมั่นขับเคลื่อนแนวคิดเคมีเพื่อความยั่งยืนไปพร้อมกับคุณ