ซีโอไลต์ (Zeolites)…แร่สารพัดประโยชน์

ซีโอไลต์ (Zeolites) ถูกขนานนามว่าเป็น “แร่สารพัดประโยชน์” ที่ได้รับความสนใจอย่างต่อเนื่องจากหลากหลายอุตสาหกรรม แล้วอะไรคือเหตุผลที่ทำให้ซีโอไลต์ถูกเรียกเช่นนั้น?

บทความนี้จะพาคุณไปทำความรู้จักกับ คุณสมบัติ โครงสร้าง และการประยุกต์ใช้งานของซีโอไลต์ พร้อมเหตุผลว่าทำไมแร่ชนิดนี้จึงมีบทบาทสำคัญในงานวิจัยและอุตสาหกรรมสมัยใหม่

ซีโอไลต์ (Zeolites) คืออะไร

Zeolites คือ ผลึกอะลูมิโนซิลิเกต (Aluminosilicate) มีพื้นที่ผิวสูงและมีรูพรุนขนาดเล็กถึงระดับไมโคร  (1-10 อังสตรอม) ซึ่งประกอบด้วยอะตอมของ Silicon (Si) และ Aluminium (Al) เป็นหลัก โดยเชื่อมต่อกันผ่านอะตอมของ Oxigen (O)

ทั้งนี้ด้วยสัดส่วนขององค์ประกอบระหว่างปริมาณ %Si และ %Al ที่แตกต่างกัน ทำให้เกิดสารประกอบซีโอไลต์ที่มีโครงสร้างและรูปร่างของผลึกที่หลากหลาย จึงสามารถจัดชนิดของซีโอไลต์ได้อีกมากมาย เช่น Zeolite Beta, Zeolite ZSM-5, Zeolite Ferrierite (FER) และ Zeolite Y และอีกมากมาย 

4 ประโยชน์หลักของ Zeolite ในภาคอุตสาหกรรม

ในปัจจุบันมีการค้นพบซีโอไลต์มากถึง 600 ชนิด! โดยเราสามารถแบ่งกลุ่มตามโครงสร้างได้อีกราวๆ 40 ชนิด จำแนกได้ด้วยความแตกต่างทางโครงสร้างและขนาดของรูพรุนตามที่กล่าวมาข้างต้น ทำให้ซีโอไลต์ถูกนำไปประยุกต์ใช้ในงานหลากหลายด้าน ได้แก่.. 

1. Adsorption (การดูดซับ)

ซีโอไลต์ที่มีรูพรุนขนาดเล็ก จึงมีพื้นที่ผิวสูง นิยมใช้เป็นตัวดูดซับทางเคมี สามารถดูดซับสารได้ทั้งที่อยู่ในสถานะแก๊สและของเหลว เช่น

• ช่วยดูดซับ แอมโมเนีย (Ammonia) ที่ส่งกลิ่นเหม็นในน้ำทิ้ง
• ช่วยดูดซับก๊าซ CO₂ จากไอเสียที่ถูกปล่อยจากโรงงานด้วย Zeolite Beta
  

2. Catalyst (ตัวเร่งปฏิกิริยา)

ซีโอไลต์นิยมใช้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาทางเคมีที่ เช่น

• Zeolite ZSM-5 และ Zeolite Beta ที่สามารถใช้เป็นตัวช่วยเร่งปฏิกิริยา isomerization และใช้สำหรับการเติมหมู่ alkyl ของสารประกอบไฮโดรคาร์บอน

3. Chemical Separations (การแยกสารเคมี)

เนื่องจากขนาดของรูพรุนถูกจัดในประเภท microporous structure* จึงถูกนิยมใช้ในกระบวนการแยกสารในกลุ่มสารอินทรีย์ เช่น

• ใช้ Zeolite Ferrierite (FER) ในการแยกสารประกอบ n-butane ออกจาก iso-butane รวมถึงช่วยกำจัดโลหะหนักในระบบบำบัดน้ำ
  *รูพรุนที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางน้อยกว่า 2 นาโน

4. Cracking Process (กระบวนการแตกตัว)

ใช้ในกระบวนการแตกตัวของโมเลกุลทางเคมี เช่น

• ใช้ Zeolite Y ในการแยกโมเลกุลไฮโดรคาร์บอนขนาดใหญ่ ออกเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น น้ำมันเบนซิน, ดีเซล, น้ำมันก๊าด และขี้ผึ้ง

อีกทั้งยังมีการใช้งานซีโอไลต์ในประโยชน์ด้านอื่น ๆ เช่น ช่วยลดการปล่อดปล่อยแก๊สพิษจากอุตสาหกรรม เช่น แก๊สไนโตรเจนออกไซด์ แก๊สซัลเฟอร์ออกไซด์หรือแก๊สคาร์บอนออกไซด์ และงานประเภทอื่นๆได้อีกด้วย

ในปัจจุบันยังมีงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เกี่ยวกับการปรับปรุงคุณสมบัติซีโอไลต์และการพัฒนาซีโอไลต์ในอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง งานวิจัยเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้กับอุตสาหกรรมเพื่อลดการใช้พลังงานและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เช่น การดูดซับสารพิษ การแลกเปลี่ยนไอออนของโลหะหนัก การเร่งปฏิกิริยา ด้วยประโยชน์และคุณสมบัติของซีโอไลต์ที่ได้กล่าวมาข้างต้นนั้น ทำให้ซีโอไลต์ได้ชื่อว่าแร่สารพัดประโยชน์นั่นเอง

ผลิตภัณฑ์ Zeolites คุณภาพสูง จาก Apex Chemicals

เอเพกซ์ เคมิเคิล จำกัด พร้อมสนับสนุนทุกงานวิจัย รวมไปถึงการให้บริการในนำเข้า ซีไอไลต์ (Zeolites) สำหรับใช้วิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการจากแบรนด์ Thermo Scienctific ซึ่งเป็นผู้ผลิตเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับห้องปฏิบัติการ อันดับ 1 ของสหรัฐอเมริกา

Product Highlight

• มีสินค้าให้เลือกใช้งานหลากหลายขนาด ตั้งแต่ 25 - 500 g
• ครอบคลุมหลากหลายชนิดและขนาดพื้นที่ผิว (Surface Area ; S.A.) ให้เลือกตามความเหมาะสมของการใช้งาน ตั้งแต่ 400 m²/g ถึง 900 m²/g
• 80% ของรายการสินค้าที่มีจำหน่ายมีสต็อคพร้อมส่งจากต่างประเทศ

หากสนใจผลิตภัณฑ์ สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ Apex Chemicals
Tel : 02-038-9999
Email : info@apexchemicals.co.th 
Line : @ApexChemicals