Ethanol หรือ Methanol แตกต่างอย่างไร? ใช้แบบไหนดี

เอทานอล และ เมทานอล ใช้อย่างไรให้ถูกวิธี?

จากสถานการณ์ไวรัสโคโรน่า (COVID-19) ที่กำลังแพร่ระบาดขณะนี้ ทำให้เราไม่สามารถหาซื้อเจลล้างมือแอลกอฮอล์ได้ง่ายนัก หลายคนจึงหันมาสนใจผลิตเจลล้างมือฆ่าเชื้อโรคด้วยตัวเอง ซึ่งหากใครต้องการศึกษาส่วนผสม อุปกรณ์และวิธีการจัดเตรียม Apex Chemicals ได้รวบรวมวิธีการผลิตเบื้องต้นไว้แล้ว ที่บทความ “รวมสูตรทำเจลล้างมือด้วยตนเอง ง่ายๆที่บ้านก็ทำได้” 

จากการสำรวจข้อมูลลูกค้าหลายราย ทำให้เราทราบว่ามีหลายท่านอาจยังสับสนในเรื่องคุณสมบัติของแอลกอฮอล์แต่ละประเภท เช่น Ethanol (Ethyl Alcohol) หรือ เอทิลแอลกอฮอล์ คืออะไร? แล้ว Methanol (Methyl Alcohol) หรือ เมทานอล ล่ะ? สารทั้ง 2 ตัวนี้แตกต่างกันอย่างไร?

บทความนี้ Apex Chemicals จึงได้รวบรวมคำตอบที่เป็นประโยชน์สำหรับการเลือกใช้แอลกอฮอล์อย่างถูกวิธีมาให้

แอลกอฮอล์ (Alcohol)

แอลกอฮอล์ (Alcohol) หากได้ยินชื่อนี้ หลายคนอาจนึกถึงเหล้า ทั้งที่แท้จริงแล้วแอลกอฮอล์เป็น ชื่อเรียกสารเคมีอินทรีย์กลุ่มหนึ่งที่มีหมู่ฟังก์ชั่น ไฮดรอกซิลกรุ๊ป (-OH) เป็นองค์ประกอบ ซึ่งที่รู้จักกันมากที่สุดคือ เอทานอล (Ethanol, C₂H₅OH) และ เมทานอล (Methanol, CH₃OH) โดยแอลกอฮอล์ ทั้งสองตัวนี้แม้จะมีคุณสมบัติหลายอย่างที่คล้ายกัน แต่ความเป็นพิษต่อร่างกายนั้นแตกต่างกันอย่างคาดไม่ถึง

จากสถานการณ์ไวรัส COVID-19 ในปัจจุบันที่กำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จึงทำให้มีอัตราการผลิตเจลล้างมือ เพื่อป้องกันไวรัสดังกล่าวจำนวนมาก ซึ่ง แอลกอฮอล์ที่เป็นส่วนประกอบสำคัญ ที่เหมาะสำหรับการผลิตเจลล้างมือ คือ เอทานอล (Ethanol) เท่านั้น ส่วน เมทานอล (Methanol) นั้นมีฤทธิ์เป็นพิษ ไม่สามารถนำมาใช้ในการผลิตเจลล้างมือได้

เอทานอล” (Ethanol) และ “เมทานอล” (Methanol) ต่างกันอย่างไร?

เอทานอล และ เมทานอล นั้นเป็นสารละลาย ของเหลวใส ไม่มีสี ระเหยได้ ทั้งยังมีคุณสมบัติที่ไวไฟสูงทั้งคู่ แต่มีข้อแตกต่างกันดังนี้

ความเป็นพิษต่อร่างกายระหว่างสารทั้ง 2 ชนิด 

• เอทานอล (Ethanol): ก่อให้เกิดโรคพิษสุราเรื้อรังและตับอักเสบ ซึ่งเป็นอาการจากผู้เสพสุราเป็นระยะเวลานาน
• เมทานอล (Methanol): มีพิษมาก สามารถดูดซึมเข้าทางผิวหนังและลมหายใจ ผู้ที่สูดดมเข้าไปจะเกิดอาการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ ทำให้หลอดลมอักเสบ ซึ่งอาจส่งผลให้เป็นพิษเฉียบพลันได้ ในกรณีที่ดื่ม Methanol เข้าไป ทางเดินอาหารจะดูดซึมและกระจายพิษเข้าสูกระแสเลือดทันที ทำให้คลื่นไส้ อาเจียน มีผลต่อประสาทตา และอาจทำให้ตาบอดได้ ในกรณีหนักกว่านั้นอาจส่งผลอันตรายให้ถึงขั้นเสียชีวิตได้จากอาการไตอักเสบและกล้ามเนื้อตาย
  

อัตราส่วนของเมทานอล ที่เข้าสู่ร่างกายได้และไม่เป็นอันตราย

มีข้อกำหนดดังนี้

• การรับประทาน: ห้ามรับประทานโดยเด็ดขาด
• การสัมผัส: ไม่เกิน 40 mg/kg ต่อวัน
• การสูดดม: ไม่เกิน 200ppm หรือ 260 mg/m³
  

ทั้งนี้ เอทานอล จากบางแหล่งผลิตอาจมีส่วนผสมของ เมทานอล เจือปนอยู่ด้วย เพื่อจุดประสงค์ที่ต่างกันออกไป เช่น เรื่องของการลดต้นทุนการผลิตรวมถึงการใส่สารอื่นเพื่อรักษาเสถียรภาพของสารให้มีอายุการใช้งานที่นานขึ้น โดยเราสามารถสังเกตและแยกประเภทของ เอทานอล ได้ดังนี้

• Ethanol Absolute คือ เอทานอล 100% ที่ไม่มีการเติมแต่งสารใดๆ สามารถรัปทานในรูปของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ รวมถึงใช้ผลิตเจลล้างมือได้
• Ethanol Denatured คือ เอทานอล ที่ไม่เหมาะสมสำหรับการบริโภค เนื่องจากมีการเติมส่วนผสมของสารชนิดอื่นเข้าไปในสารหลักหนึ่งชนิดหรือมากกว่า สำหรับการใช้ผลิตเจลล้างมือนั้นควรพิจารณาส่วนประกอบของสารดังกล่าว เนื่องจากส่วนผสมบางชนิดไม่เป็นอันตรายต่อร่ายกายเรา แต่บางชนิดอาจส่งผลร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ เช่น เมทานอล
  

สำหรับ เอทานอล ที่มี เมทานอล เป็นส่วนประกอบนั้นส่วนมากถูกผลิตมาเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมที่เฉพาะ เช่น การใช้เป็นเชื้อเพลิง หรือ ตัวทำละลาย รวมถึงการใช้เป็นสารการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ ดังนั้น เราควรทำความเข้าใจ พร้อมทั้งอ่านฉลากข้างขวดให้แน่ชัดก่อนใช้ทุกครั้งเพื่อความปลอดภัย และที่สำคัญ ห้ามนำ Ethanol ที่มีส่วนผสมของ Methanol ในอัตราส่วนที่เกินข้อกำหนดมาใช้กับร่างกายโดยเด็ดขาด

หมายเหตุ: Methanol เป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 1 ตามพรบ. วัตถุอันตราย ควบคุมโดยกรมโรงงานอุตสาหกรรม และยังเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ตามพรบ. วัตถุอันตราย ควบคุมโดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา